شبکه همتا به همتا (p2p) چیست؟ [نحوه عملکرد + مزایا و معایب]

شبکه همتا به همتا (p2p) چیست؟ فناوری P2P یا Peer-to-Peer یک سیستم ساده اما کاربردی است. به کمک این سیستم چند کامیپوتر به یکدیگر متصل و انتقال داده صورت می‌گیرد.

این شبکه در دو نوع اصلی خالص و ترکیبی وجود دارد؛ اما از لحاظ عملکردی نیز تقسیم‌بندی می‌شود. در برخی از مدل‌های این شبکه بدون نیاز به یک سرور مرکزی می‌توان انتقال داده را انجام داد. 

نکته مهم این است که در این شبکه همه اعضا وظایف یکسانی دارند؛ به همین دلیل عملکرد صحیحی را ارائه می‌دهد. همچنین این شبکه کاربردهای زیادی همچون امکان انتقال داده و توسعه بلاکچین دارد. در این مقاله قصد داریم شما را به پاسخ سوال شبکه P2P چیست، برسانیم، پس همراه ما باشید.

شبکه همتا به همتا (P2P) چیست؟

شبکه همتا به همتا یک سیستم ارتباطی و اشتراک‌گذاری قوی است که عملکردی غیرمتمرکز دارد. در شبکه P2P چندین کامپیوتر با یکدیگر در ارتباط هستند. در اصطلاح به هر یک از این رایانه‌ها node می‌گویند.

در این سیستم کاربران این امکان را دارند که به صورت سرور یا کلاینت عمل کنند و در واقع اجباری نیست که حتما جایگا سرور و کلاینت مشخص باشد.

زمانی که در یک سیستم فایلی را سرچ می‌زنید، در تمامی این نودها جستجو صورت می‌گیرد و در نهایت به نودی که این اطلاعات را دارد، متصل و امکان دانلود آن فراهم می‌شود.

تاریخچه شبکه های P2P

شبکه همتا به همتا نخستین بار در سال ۱۹۸۰ معرفی شد. در این سیستم کامپیوترهای شبکه به یکدیگر وصل می‌شوند. اولین شبکه p2p برای به اشتراک گذاشتن متن و چت کردن بود.

این شبکه در آگوست 1988 معرفی و توسعه یافت. این پلتفرم که Napster نام داشت، برای جستجو آهنگ استفاده می‌شد.

 به این صورت که نام آهنگ را سرچ می‌زدند و پلتفرم جستجو می‌کرد که این آهنگ روی کدام سیستم است، سپس به آن کامپیوتر متصل و آهنگ را دانلود می‌کرد. سال بعد پلتفرم Gnutella معرفی شد که بدون نیاز به سرور مرکزی می‌توانست ارتباط بین کامپیوترها را برقرار کند.

با کمک ویراعصر، صاحب سایتی P2P امن، کارآمد و مطابق با نیازهایتان خواهید شد. طراحی سایت P2P خود را به متخصصان ویراعصر بسپارید و از تجربه و تخصص آنها در این زمینه بهره‌مند شوید.

انواع شبکه P2P

شبکه همتا به همتا یا p2p دو نوع دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:

• شبکه‌های خالص به شبکه‌های بدون ساختار معروف‌اند و برای کنترل به سرور مرکزی نیاز ندارند.
• شبکه‌های ترکیبی یا شبکه‌های ساختار یافته علاوه بر اینکه می‌توانند بدون نیاز به سرور مرکزی سیستم‌ها را به یکدیگر متصل کنند، این امکان را دارند که با حضور سرور مرکزی نیز فعالیت کنند.

نکته: به طورکلی شبکه‌های ترکیبی بهتر و کارآمدتر از شبکه‌های خالص هستند؛ چراکه می‌توانند درخواست‌های جستجو را هدفمندانه‌تر هدایت کنند.

عملکرد شبکه همتا به همتا: شبکه همتا به همتا چگونه کار می‌کند؟

شبکه‌های (P2P) Peer-to-Peer یا نظیر به نظیر مدلی از شبکه‌های ارتباطی هستند که عملکردی غیرمتمرکز دارند. در این شبکه تعدادی کامپیوتر به یکدیگر متصل می‌شوند و امکان تبادل اطلاعات صورت می‌گیرد.

در شبکه همتا به همتا ممکن است اصلا نیازی به سرور مرکزی برای کنترل و هدایت سایر کامپیوترها نباشد. 

تصور کنید برای تحقیق خود نیاز دارید فایلی را از اینترنت دانلود کنید. برای این‌کار وارد مرورگر شده و سایت مدنظرتان را جستجو می‌کنید. در این زمان کامپیوتر یا دستگاهی که با آن سرچ زده‌اید کلاینت محسوب می‌شود. 

در این ارتباط داده‌ها تنها به صورت یک طرفه از سرور به دستگاه شما منتقل خواهد شد؛ اما تفاوت این موضوع با عملکرد شبکه های P2P چیست؟

در این شبکه زمانی که محتوایی دانلود شد، نیاز است تا نرم‌افزار P2P روی سیستم شما نصب باشد. پس از آن فایل دانلود شده می‌تواند در اختیار سایر کامیپوترهای متصل به سیستم شما قرار بگیرد. 

ساختار معماری شبکه همتا به همتا چگونه است؟

شبکه همتا به همتا نیز ساختار و معماری منحصربه‌فردی دارد. در این ساختار هر بخش وظیفه مشخصی دارد. در حقیقت همین موضوع است که سبب عملکرد صحیح سیستم می‌شود.

یک تصور اشتباه و رایج این است که افراد تصور می‌کنند وقتی صحبت از وظایف و عمکلرد می‌شود، وظایف بین قسمت‌های مختلف تقسیم می‌شود؛ اما اینگونه نیست. بلکه وظایف همه بخش‌ها یکسان است. این شبکه‌ها بر اساس شیوه و روش ارتباطی به 3 دسته تقسیم می‌شوند. 

1. شبکه‌های بدون ساختار

در شبکه‌های همکار به همکار یا همتا به همتا ساختاربندی نشده، کامپیوترها به طور اتفاقی به یکدیگر متصل می‌شوند. چنانچه می‌خواهید این شبکه گسترش یابد، تنها کافیست یک لینک از آن را توزیع کنید.

یکی از مزایای این شبکه سرعت بالای آن است؛ اما در کنار این مزیت مهم دو عیب اساسی در شبکه همتا به همتا بدون ساختار وجود دارد. در ابتدا به یک سیستم قدرتمند نیاز است که به تعداد زیادی درخواست پاسخ دهد. و مورد دوم به زمان بیش‌تر نیاز است. 

2. شبکه‌های ساختاریافته

در شبکه‌های ساختاربندی شده به هر نود یا سیستم وظیفه‌ای داده می‌شود؛ اما دقت داشته باشید که هدف نهایی همه بخش‌ها مشترک است.

این شبکه به صورت متمرکزتر عمل می‌کند؛ چراکه زمانی که شما فایلی را جستجو می‌کنید، شبکه ساختاریافته درخواست را به مسئول بخش مربوطه ارائه می‌دهد؛ اما ضرر و عیب آن نیز هزینه نگهداری و راه‌اندازی زیاد است. 

3. شبکه‌های ترکیبی

در شبکه‌های هیبریدی امکان راه‌اندازی سیستم با وجود و بدون وجود سرور مرکزی وجود دارد. در مدل همراه با سرور مرکزی، اطلاعات در سرور ذخیره و در زمان جستجو در اختیار کاربران قرار می‌گیرد. در بین چند نوع از شبکه همتا به همتا، شبکه ترکیبی عملکرد بهتری نسبت به شبکه ساختاریافته ارائه داده است.

کاربرد‌ شبکه های P2P 

به طور غیر قابل باوری از فناوری P2P یا Peer-to-Peer در اکثر تکنولوژی‌های روز دنیا جهت ارائه خدمات بهتر به کاربران استفاده می‌شود. اشتراک‌گذاری فایل، استفاده در بلاک چین و غیره از زمینه کاربردهای این شبکه حیاتی و مهم است. در ادامه به بررسی کاربرد شبکه همکار به همکار می‌پردازیم. 

اشتراک‌گذاری فایل

به اشتراک گذاشتن فایل‌ها یکی از کاربردهای ساده و اساسی این شبکه است. در این سیستم می‌توانید انواع فایل‌های ویدئویی، عکس، موزیک، فایل متنی وغیره را به اشتراک بگذارید. 

استفاده از شبکه‌های P2P در بلاک چین

تجارت همتا به همتا یک ایده خاص و بی‌نظیر است. در این فناوری افراد می‌توانند رمزارزهای مختلف را بدون واسطه برای یکدیگر ارسال کنند.

شبکه بلاکچین به این صورت است که افراد بدون نیاز به شخص سومی، تراکنش‌ها و انتقالات خود را انجام می‌دهند. در این شبکه کاربران مجازند تا اطلاعات شبکه را بررسی و مطالعه کنند. 

تسریع توزیع محتوا

سرعت توزیع محتوا در شبکه همتا به همتا سبب شده تا هزینه‌های توزیع محتوا کاهش یابد. این سیستم به گونه‌ای طراحی شده است که امکان تحویل محتوا در طیف گسترده‌ای وجود دارد.

در این سیستم داده‌ها در نقاط جغرافیایی مختلف ذخیره و در مواقع نیاز به کار گرفته می‌شود. فرض کنید، می‌خواهید یک فایل را دانلود کنید، کاری که این سیستم می‌کند، این است که داده مربوطه را از نزدیک‌ترین سیستم به شما ارسال می‌کند. 

مزایای شبکه های P2P

به پاسخ سوال شبکه همتا چیست، رسیدیم. اکنون با مزایای این شبکه آشنا خواهید شد:

• دسترسی تمامی کاربران به اطلاعات 
• از کار افتادن یا از دسترس خارج شدن نود سبب از کار انداختن شبکه نمی‌شود.
• امنیت بالاتر
• مقاوم در برابر حملات سرویس برای از دسترس خارج کردن سرور 
• سرور قیمت مناسب
• بدون نیاز به سرور مرکزی
• ترافیک شبکه کم‌تر 

علاوه بر وجود هر یک از مزایا، کاربرد P2P در ارز دیجیتال نیز مورد توجه بسیاری از کاربران قرار گرفته است.

معایب شبکه های P2P 

شبکه P2P معایبی نیز دارد. این معایب به شرح زیر هستند: 

• امکان پشتیبانی از فایل‌ها وجود ندارد.
• عملکرد کند.
• یافتن فایل در این شبکه سخت است؛ چراکه حتما باید نرم‌افزار آن را داشته باشید. 
• قدرت محاسباتی بالا برای استفاده از بلاک چین

گرچه شبکه همتا به همتا نیز معایبی دارد؛ اما به طور کلی مزایا این شبکه بیش‌تر از معایب آن است. پس ارزش سرمایه‌گذاری را دارد.

پروتکل ها و تکنولوژی های P2P معروف

شبکه P2P یا شبکه همتا به همتا یک شبکه غیرمتمرکز است که توسط میلیون‌ها کامپیوتر ساخته شده و تحت یک پروتکل ارتباطی کار می‌کند. هدف از طراحی این شبکه اشتراک گذاری اطلاعات به صورت گسترده است. این شبکه بر روی بهترین پروتکل‌های اینترنتی فعالیت می‌کند.

برای تسهیل در اجرای عملیات انتقال داده شبکه به پروتکل‌های انتزاعی نیاز دارد. تکنولوژی به کار رفته در این سیستم قدرتمند بوده و به صورت رایگان در دسترس کاربران قرار می‌گیرد. از پروتکل‌های معروف P2P می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. پروتکل‌های معروف IP

این پروتکل جزو مهمترین قوانین اینترنت و شبکه است که کاربران برای آدرس دهی و روتینگ به آن نیاز دارند. به کمک این پروتکل می‌توانید مشخص کنید که داده‌ها به چه آدرسی ارسال شوند.

در واقع مسیر انتقال داده به درستی تعیین می‌شود و می‌توانید یک ارتباط دقیق تحت شبکه داشته باشید.

۲. پروتکل‌ معروف TCP/IP

پروتکل TCP/IP مجموعه‌ای از قوانین مورد نیاز را در بر گرفته و به کمک آن می‌توانید از طریق یک شبکه پیام‌ها را انتقال دهید. برنامه‌های اپلیکیشن و دستگاه‌های پردازشی به این شبکه دسترسی دارند تا به کمک قوانین اطلاعات را منتقل کنند.

۳. پروتکل‌ های معروف HTTP

این پروتکل معروف توسط اپلیکیشن‌های وب و اینترنت استفاده می‌شود. برای تبادل اطلاعات بین دستگاه‌های شبکه این سیستم بهترین گزینه است و در بالاترین سطح پروتکل‌ها قرار دارد.

زمانی که وب به دریافت داده نیاز دارد این اطلاعات از طریق شبکه HTTP Request ارسال می‌شود. هر درخواستی که داشته باشید به کمک این شبکه به خوبی اجرا می‌شود.

۴. پروتکل ‌های معروف FTP

پروتکل FTP یکی از پروتکل‌های معروف است که برای تبادل داده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربران می‌توانند به صورت کاملا ایمن فایل‌هایی را با سرور مربوطه مبادله کنند. FileZilla بهترین ابزار برای استفاده از این پروتکل است که به کاربران این امکان را می‌دهد تا در کمترین زمان اطلاعات را ارسال کنند. برای برقراری بهینه با سرور استفاده از این ابزار کاملا ضروری است.

۵. پروتکل‌ معروف SMTP

این پروتکل کاربردهای زیادی دارد و از آن برای Mail Transfer استفاده می‌کنند. این پروتکل به روزرسانی شده و امروزه امکانات خوبی به آن افزوده شده است. از ورژن پر سرعت و پیشرفته‌ آن برای توسعه وب استفاده می‌کنند. این پروتکل برای میل سرورها طراحی شده و به کمک آن می‌توان ایمیل را ارسال و دریافت کرد.

۶. پروتکل‌ معروف UDP

UDP بخشی از سویت TCP/IP به شمار می‌رود که برای تبادل دیتا از آن استفاده می‌کنند. ویژگی‌های منحصر به فردی که این پروتکل دارد باعث شده تا بیشتر در استریمینگ مدیا مورد استفاده قرار بگیرد. با این شبکه شما دیگر نیازی به تحویل تمامی پکت‌های دیتا ندارید و می‌توانید داده‌ها را به راحتی منتقل کنید. در سرویس‌های استریمینگ این پروتکل کاربرد زیادی دارد.

۷. پروتکل‌ معروف SSH

پروتکل SSH این امکان را به کاربران داده تا بتوانند ارتباطی ایمن با هم داشته باشند و داده‌ها را در محیطی امن منتقل کنند. در این شبکه دو سیستم به کمک Client/Server با هم ارتباط برقرار می‌کنند.

مهم‌ترین مزیت این پروتکل رمز گذاری کردن Login Session است که در این شرایط افراد غیر مجاز قادر به جمع آوری اطلاعات نیستند. این پروتکل جایگزین سیستم‌های نا ایمن شده تا کاربران برای انتقال داده اطمینان خاطر داشته باشند.

۸. پروتکل ‌های معروف IMAP

IMAP یکی از پروتکل‌های معروف اینترنت است که برای تبادل ایمیل در وب مورد استفاده قرار می‌گیرد. نرم افزار Outlook برای تبادل پیام‌های ایمیل از این سیستم استفاده می‌کند. کار با این شبکه کاملا راحت است و کاربران می‌توانند به صورت کاملا ایمن پیام خصوصی خود را برای دیگران ایمیل کنند.

۹. پروتکل‌ معروف DNS

پروتکل DNS به عنوان دفترچه تلفن اینترنتی معرفی می‌شود و می‌تواند نام افراد را به IP یا برعکس تبدیل کند. در این شرایط کاربران می‌توانند در بستر اینترنت ارتباط بهتری داشته باشند. در این شبکه IP ارتباط بین سرور و دستگاه‌ها را انجام می‌دهد و شما نیازی به نام افراد ندارید.

وقتی نام وب سایت را در مرورگر خود تایپ می‌کنید IP آن از DNS فراخوانی می‌شود. این می‌تواند سرعت بارگذاری اطلاعات را بیشتر کند.

۱۰. پروتکل‌ معروف DHCP

DHCP جزو پروتکل‌های پر کاربرد است که در شبکه وظیفه مهمی دارد. برای اینکه دستگاه‌ها بتوانند به صورت اینترنتی با هم در ارتباط باشند، این پروتکل IP اختصاصی را در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد.

هر دستگاه به کمک آی پی که دارد می‌تواند به راحتی به سیستم‌های دیگر متصل شود. DHCP با هدف تامین امنیت شبکه طراحی شده و روی شبکه‌های بزرگ سازمانی و محلی به راحتی پیاده می‌شود. مهم‌ترین مزیت استفاده از این پروتکل اختصاص دادن آی پی جدید در صورت جابجایی دستگاه است.

۱۱. پروتکل‌ معروف Telnet

پروتکل تلنت یک Application Protocol است که کاربران به کمک آن می‌توانند از راه دور با یک دستگاه ارتباط برقرار کنند. برای کار با این پروتکل شما نیاز به نرم افزار Telnet Client دارید تا بتوانید به خطوط دستگاه دیگر دسترسی داشته باشید و دستورات آن را اجرا کنید.

تلنت بیشتر توسط مدیران مورد استفاده قرار می‌گیرد تا بتوانند از راه دور دستگاه‌های خود را تنظیم و کنترل کنند. این پروتکل ایمنی لازم را دارد و برای انتقال داده بهترین گزینه است.

۱۳. پروتکل‌ معروف POP3

پروتکل POP3 در شبکه همتا به همتا سطح کاربری گسترده‌ای دارد. این پروتکل معروف با حضور در لایه اپلیکیشن اینترنت شرایط را برای انتقال داده فراهم می‌کند. برای دریافت و فراخوانی ایمیل از سرور این شبکه بهترین گزینه است.

نسخه بروز این پروتکل به روزرسانی شده تا بتواند ایمیل افراد را دریافت و نگهداری کند. در صورتی که کاربر به ایمیل خود نیاز داشته باشد شبکه آن را در دسترس فرد قرارمی‌دهد.

این یکی از پروتکل‌های قدیمی است که از قابلیت دو مسیره Sync استفاده می‌کند. در برخی قسمت‌ها کاربر فقط اجازه دانلود ایمیل‌ها را دارد.

۱۴. پروتکل‌ معروف NTP

این پروتکل در دستگاه کامپیوتری وظیفه خاصی را به عهده دارد و معادل پروتکل زمان شبکه است. هدف از طراحی این سیستم هماهنگ کردن زمان دستگاه‌هایی است که در شبکه فعالیت می‌کنند. این روش مبتنی بر آی‌ پی است و بر این اساس کار خود را انجام می‌دهد.

وقتی کاربر به کمک دستگاه به شبکه وصل می‌شود این پروتکل فعال شده تا بتواند از به روز بودن زمان و تنظیم آن مطمئن شود و با این کار از عدم هماهنگی تاریخ و زمان جلوگیری کند. با استفاده از این پروتکل می‌توانید زمان سیستم‌ها را با دقت بسیار بالا و نانو ثانیه تنظیم کنید.

۱۵. پروتکل‌ معروف SNMP

پروتکل SNMP جزو روش‌های مهم و اختصاصی است که قابلیت مدیریت اجزای شبکه و مانیتورینگ را به عهده دارد. این پروتکل در لایه اپلیکیشن مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای تبادل اطلاعات مدیریتی از قوانین اختصاصی پیروی می‌کند.

امروزه بیشتر دستگاه‌های شبکه به این پروتکل مجهز شده‌اند به همین دلیل نظارت‌های لازم روی آن‌ها انجام می‌شود.

روش کار SNMP به صورت سرور کلاینت است و از قابلیت‌های مانیتورینگ برای مصارف مختلف استفاده می‌کند. این پروتکل از سه ورژن مجزا تشکیل شده و نسخه آخر آن امنیت بیشتری دارد.

۱۶. پروتکل‌ معروف RTP

پروتکل RTP برای انتقال داده بهترین روش را به کار می‌گیرد. این سیستم از ابزار Real Time استفاده می‌کند تا بتواند در انتقال صدا هم تاثیرگذار باشد. به کمک این فناوری پیشرفته کاربران می‌توانند اطلاعات را به صورت همزمان به چند مسیر مختلف ارسال کنند.

RTP جزو مهمترین قابلیت‌ها در دنیای اینترنت بوده که در لایه چهارم OSI قرار می‌گیرد. به کمک آن می‌توانید علاوه بر ارسال فایل‌های صوتی به انتقال فایل‌های تصویری هم بپردازید. به دلیل قابلیت‌های عالی این پروتکل بیشتر شرکت‌های مدیا از آن استفاده می‌کنند.

۱۷. پروتکل‌ معروف SIP

پروتکل SIP در کنار سایر پروتکل‌ها مثل RTP مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سیستم در لایه اپلیکیشن OSI و برای شروع و ترجمه نشست مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از این پروتکل برای برقراری ارتباط مولتی مدیا و داده‌ها استفاده می‌کنند. امکان ارسال فایل‌های صوتی و تصویری وجود دارد. سطح کاربری گسترده باعث محبوبیت این پروتکل شده است.

۱۸. پروتکل‌ معروف RPC

پروتکل RPC بهترین روش برای درخواست پاسخ است. به کمک این پروتکل می‌توانید یک رویه را روی سیستم دیگری به راحتی فراخوانی و از خدمات آن استفاده کنید.

با این فراخوانی محیط کلاینت به حالت تعلیق در آمده تا پاسخ پردازش و ارائه شود. بعد از پایان عملیات نتیجه نهایی به کلاینت بر می‌گردد. مهم‌ترین مزیت این سیستم داشتن امکانات لازم برای برقراری ارتباط با برنامه‌ها است.

آینده شبکه های همتا به همتا

شبکه‌های همتا به همتا یاP2P به دلیل امکانات خوبی که دارند آینده خوبی را به خود اختصاص داده‌اند. این فناوری پیشرفته مدام در حال تکامل است و قابلیت‌های به‌روزی به آن افزوده می‌شود. کاربردهای این شبکه کاملا گسترده است و امروزه در بیشتر سازمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. شبکه P2P آماده است تا به آینده اینترنت شکل دیگری ببخشد و نحوه تعاملات و تراکنش‌ها را مجدد تعریف کند.

به کمک این سیستم می‌توانید حریم خصوصی را افزایش دهید و داده‌ها را به صورت کاملا ایمن منتقل کنید. برای فعالسازی اشکال جدید همکاری این شبکه بهترین گزینه است.

آینده این پروتکل در بخش‌های مختلف قابل مشاهده است و کاربران نمی‌توانند آن را از دسترس خارج کنند. اگر یکی از بخش‌های شبکه از دسترس خارج شود سایر قسمت‌ها به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

این شبکه مقیاس‌پذیر است و شما می‌توانید نودهای جدید را به آن اضافه کنید. اطلاعات در این سیستم با سرعت بالا پردازش می‌شوند.

استفاده ازشبکه‌های P2P یکی از بهترین روش‌ها برای به اشتراک‌گذاری و دانلود فایل‌ است. کاربران به کمک این شبکه می‌توانند بدون محدودیت به بازارها مالی و فرصت‌های سرمایه گذاری دسترسی داشته باشند.

کلام پایانی 

در این مقاله تلاش کردیم تا به پاسخ سوال p2p market چیست و شبکه همتا به همتا چه کاربردی دارد بپردازیم. آموختید که استفاده از این فناوری در بلاک چین می‌تواند سبب انتقال ساده رمز ارز شود. همچنین از شبکه همتا به همتا برای تسریع فرآیند، انتقال فایل‌ها وغیره استفاده می‌شود؛ اما آینده این شبکه فوق‌العاده به همین جا محدود نمی‌شود؛ بلکه آینده‌های درخشان‌تری خواهد داشت. در صورتی که نیاز به راهنمایی بیشتری داشتید می‌توانید در بخش کامنت ها با کارشناسان ما در ویراعصر در میان بگذارید.