تفاوت بین انواع استیبل کوین چیست؟ راهنمای ساده برای مبتدی‌ها

در دنیای پرنوسان ارزهای دیجیتال، مفهوم استیبل کوین یا ارز پایدار، به‌عنوان ابزاری برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری مورد توجه قرار گرفته است. استیبل کوین ها با هدف ایجاد ثبات در قیمت طراحی شده‌اند، به‌گونه‌ای که ارزش آن‌ها به دارایی‌هایی مانند دلار آمریکا، طلا یا سایر رمزارزها وابسته است.
این ویژگی انواع استیبل کوین‌ها را به یکی از ابزارهای کلیدی برای معاملات، ذخیره ارزش و ارتباط میان دنیای مالی سنتی و ارزهای دیجیتال تبدیل کرده است.
4 نوع استیبل‌کوین اعم از استیبل‌کوین‌های با پشتوانه فیات، رمزارز، کالا و استیبل‌کوین‌های الگوریتمی هرکدام روش خاص خود را برای حفظ ارزش دارند که درک آن برای تمامی افراد درگیر در معاملات ارزهای دیجیتال ضروری است. در این راهنمای جامع به بررسی انواع ارز پایدار و تفاوت آن‌ها خواهیم پرداخت.

استیبل کوین (Stable Coin) چیست؟

پیش از بررسی انواع ارز پایدار یا استیبل کوین، ابتدا باید با مفهوم آن آشنا شویم. استیبل کوین‌ها نوعی ارز دیجیتال هستند که برای حفظ ارزش ثابت نسبت به یک دارایی پایه مانند ارز فیات، طلا یا رمزارز دیگر طراحی شده‌اند. تاریخچه استیبل کوین‌ها به اوایل دهه ۲۰۱۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که نیاز به یک ارز دیجیتال با نوسان کم برای انجام تراکنش‌ها و پوشش ریسک در بازار حس شد. پروژه‌هایی مانند Tether از نخستین نمونه‌ها در این حوزه بودند.
استیبل کوین‌ها در کنار بیت‌کوین و اتریوم به‌عنوان یکی از محبوب‌ترین و شناخته‌شده‌ترین بخش‌های بازار ارز دیجیتال محسوب می‌شوند که در بازار پرتنش و ناپایدار رمزارزها نقشی حیاتی ایفا می‌کنند. آن‌ها مکانی امن برای پناه بردن سرمایه‌گذاران در زمان نوسانات شدید فراهم کرده و امکان انجام تراکنش‌های روزمره را بدون دغدغه نوسانات شدید قیمتی فراهم می‌سازند.
آمارها نشان می‌دهد که پذیرش استیبل‌کوین‌ها در حال رشد است: تا سال ۲۰۲۳، مجموع عرضه استیبل‌کوین‌ها از ۱۵۰ میلیارد دلار فراتر رفته است، این مسئله نشان‌دهنده افزایش قابل توجه تقاضا از سوی سرمایه‌گذاران خرد و نهادی و اعتماد و اتکاء به استیبل‌کوین‌ها به عنوان یک ابزار مالی ثابت در میان بازار پر نوسان ارزهای دیجیتال است.

کاربردهای انواع استیبل کوین

استیبل کوین‌ها نقش‌های اساسی متعددی در اکوسیستم رمزارزها ایفا می‌کنند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• تسهیل معاملات: استیبل کوین‌ها به‌عنوان یک واسطه‌ی پایدار برای مبادله در صرافی‌های رمزارز و معاملات مشتقه عمل می‌کنند. این کوین‌ها به شما امکان می‌دهند بدون نیاز به تبدیل دارایی به ارز فیات، از رمزارزهای پرنوسان خارج شده یا وارد آن‌ها شوید.
• حواله‌های فرامرزی: استیبل کوین‌ها جایگزینی سریع و کم‌هزینه برای سرویس‌های سنتی انتقال پول هستند. شما می‌توانید با کمترین کارمزد و بدون تأخیرهای ناشی از واسطه‌های بانکی، پول را به‌صورت بین‌المللی ارسال کنید.
• امور مالی غیرمتمرکز (DeFi): در پلتفرم‌های دیفای، استیبل کوین‌ها نقشی کلیدی ایفا می‌کنند. آن‌ها به‌عنوان وثیقه برای دریافت وام، تأمین نقدینگی در استخرها و مشارکت در ییلد فارمینگ به‌کار می‌روند. ثبات قیمتی این کوین‌ها باعث کاهش ریسک در استفاده از خدمات دیفای می‌شود.
• خدمات مالی برای افراد بدون دسترسی به بانک: استیبل کوین‌ها راهی برای دسترسی به خدمات مالی برای افرادی فراهم می‌کنند که به بانک‌های سنتی دسترسی ندارند.
• ذخیره ارزش: استیبل کوین‌ها به حفظ ارزش دارایی در دوران نوسانات بازار کمک می‌کنند. وقتی قیمت رمزارزها به‌شدت نوسان می‌کند، می‌توانید دارایی خود را به استیبل کوین تبدیل کرده و از ضررهای احتمالی جلوگیری کنید.

انواع استیبل‌کوین‌ ها ویژگی‌های فنی و اقتصادی خاص خود را دارند که در طراحی و راه‌اندازی یک صرافی باید در نظر گرفته شوند. اگر قصد دارید وارد بازار معاملات رمزارزها شوید و به دنبال راهی سریع و مطمئن برای آغاز فعالیت هستید، پیشنهاد می‌شود از اسکریپت صرافی ارز دیجیتال بیتنال استفاده کنید.

انواع استیبل کوین‌ها

در نگاه اول ممکن است همه استیبل کوین‌ها مشابه به‌نظر برسند؛ اما از لحاظ نوع وثیقه، میزان تمرکز، سازوکار حفظ ثبات قیمت و روش انتشار، تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند. این تفاوت‌ها سبب تقسیم‌بندی انواع استیبل کوین به چند گروه اصلی شده‌اند که در ادامه معرفی می‌شوند.

استیبل کوین‌های با پشتوانه‌ی فیات (Fiat-Collateralized Stablecoins)

این نوع استیبل کوین‌ها با نسبت ۱:۱ به ارزهای فیات مانند دلار آمریکا متصل هستند. برای هر استیبل کوینی که خریداری می‌کنید، صادرکننده آن مقدار معادل ارز فیات را در خزانه نگه می‌دارد. این پشتوانه به شما اطمینان می‌دهد که می‌توانید هر زمان بخواهید، کوین خود را با ارز واقعی مبادله کنید.
ریسک طرف مقابل (Counterparty Risk) یکی از اصلی‌ترین خطرات این مدل است. در صورت نبود ذخایر کافی، استیبل کوین ممکن است ارتباط خود با ارز پایه را از دست بدهد. همچنین، نظارت‌ها و مقررات دولتی می‌توانند بر پذیرش و عملکرد این نوع استیبل کوین‌ها تأثیر بگذارند.
نمونه‌ها:

• Tether (USDT): یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین استیبل کوین‌ها با پشتوانه دلار آمریکا.
• USD Coin (USDC): استیبل کوینی با پشتوانه دلاری که توسط شرکت Circle و Coinbase منتشر می‌شود.
• TrueUSD (TUSD): استیبل کوینی با پشتوانه کامل دلار آمریکا و گزارش‌های تأییدیه دوره‌ای.

استیبل کوین‌های با پشتوانه رمزارز (StablecoinsCrypto-Collateralized)

در این مدل، استیبل کوین‌ها با استفاده از سایر رمزارزها پشتیبانی می‌شوند. به‌دلیل نوسانات بالا در بازار رمزارز، معمولاً نیاز به وثیقه‌گذاری بیش‌ازحد وجود دارد. مثلاً برای انتشار ۱۰۰ دلار استیبل کوین، ممکن است مجبور شوید ۱۵۰ دلار رمزارز قفل کنید.
کارایی سرمایه در این مدل پایین است و شما باید دارایی بیشتری نسبت به ارزش واقعی کوین قفل کنید. همچنین، امنیت این کوین‌ها به قراردادهای هوشمند بستگی دارد؛ در صورت وجود باگ یا حمله به این قراردادها، ممکن است دارایی‌ها از بین برود. افت شدید ارزش وثیقه نیز می‌تواند باعث لیکوئید شدن و از دست رفتن تعادل شود.
نمونه‌ها:

• Dai (DAI): استیبل کوینی غیرمتمرکز با پشتوانه رمزارز و متصل به دلار آمریکا.
• sUSD: استیبل کوینی از شبکه Synthetix که با توکن SNX پشتیبانی می‌شود.

استیبل کوین‌های با پشتوانه کالا (Commodity-Backed Stablecoins)

این کوین‌ها توسط دارایی‌های فیزیکی مانند طلا یا نفت پشتیبانی می‌شوند. هر توکن معادل مقدار مشخصی از کالای فیزیکی است که امکان مالکیت دیجیتالی این کالاها را فراهم می‌کند.
با این نوع استیبل کوین‌ها می‌توانید بدون درگیر شدن در مسائل مربوط به نگهداری و انتقال کالا، در دارایی‌هایی مانند طلا سرمایه‌گذاری کنید. با این حال، نقدشوندگی پایین و روند پیچیده تبدیل مجدد آن‌ها به کالا، از جمله ریسک‌های مهم هستند. نوسانات بازار کالا نیز ممکن است بر ارزش این کوین‌ها تأثیر بگذارد.
نمونه‌ها:

• PAX Gold (PAXG): هر توکن معادل یک اونس طلای خالص در خزانه‌داری.
• Tether Gold (XAUT): دارایی دیجیتالی با پشتوانه طلا.

استیبل کوین‌های الگوریتمی (Algorithmic Stablecoins)

این استیبل کوین‌ها بدون پشتوانه مستقیم، با استفاده از الگوریتم‌ها و قراردادهای هوشمند میزان عرضه را کنترل می‌کنند تا قیمت را در سطحی پایدار نگه دارند. سیستم با افزایش یا کاهش عرضه بر اساس تقاضای بازار، سعی می‌کند قیمت را تنظیم کند.
حفظ تعادل قیمتی بدون پشتوانه واقعی، چالشی بزرگ است. این نوع استیبل کوین‌ها آسیب‌پذیرتر هستند و در مواردی شاهد شکست‌های جدی بوده‌ایم. برای مثال، TerraUSD (UST) در سال ۲۰۲۲ به‌دلیل نقص در سازوکار تثبیت قیمت، دچار سقوط شد و خسارت‌های قابل‌توجهی به سرمایه‌گذاران وارد کرد.
نمونه‌ها:

• Ampleforth (AMPL): عرضه آن روزانه بر اساس انحراف قیمت از یک سطح هدف تغییر می‌کند.
• Frax (FRAX): استیبل کوینی نیمه‌الگوریتمی با پشتوانه کسری (ترکیبی از وثیقه و الگوریتم).

لیست بهترین استیبل کوین های محبوب متمرکز و غیر متمرکز

انتخاب یک استیبل کوین مناسب و امن برای سرمایه‌گذاری یا انجام مبادلات مالی، فرآیندی است که نیازمند تحقیق دقیق و ارزیابی فردی است. بهترین و امن‌ترین استیبل کوین‌ها معمولاً آن‌هایی هستند که بیشترین شفافیت مالی، نظارت قانونی و پشتوانه‌های معتبر را دارند.
در ادامه به معرفی برخی از بهترین استیبل کوین های بازار ارزهای دیجیتال می‌پردازیم ( انواع استیبل کوین معرفی‌شده در این بخش صرفاً جهت آشنایی با گزینه‌های مطرح بازار ارائه شده‌اند و توصیه‌ای برای سرمایه‌گذاری تلقی نمی‌شوند):

تتر (USDT)

قدیمی‌ترین و محبوب‌ترین استیبل‌کوین، معادل ۱ دلار آمریکا، با پشتیبانی نقدی. بیشتر برای معاملات و حفظ ارزش استفاده می‌شود. تتر به سبب قابلیت معامله در بسیاری از صرافی‌های بین‌المللی جز بهترین استیبل کوین برای ایرانیان نیز هست.
سرمایه بازار: بیش از ۱۴۰ میلیارد دلار.

یو‌اس‌دی‌کوین (USDC)

توسعه‌یافته توسط Circle و Coinbase، با پشتیبانی کامل دلار. شفافیت بالا و مورد اعتماد نهادهای رسمی.
سرمایه بازار: حدود ۴۲ میلیارد دلار.

ریپل دلار (RLUSD)

استیبل‌کوین جدید ریپل، روی بلاک‌چین اتریوم و XRP Ledger. پشتیبانی‌شده با دلار، اوراق قرضه دولتی و نقدینگی بالا. برای پرداخت‌های بین‌المللی طراحی شده است.
سرمایه بازار: ۵۳ میلیون دلار.

دای (DAI)

استیبل‌کوین غیرمتمرکز از MakerDAO، با پشتوانه رمزارزها. بدون نیاز به بانک یا نهاد مرکزی، در دیفای بسیار پرکاربرد است.
سرمایه بازار: ۵.۳ میلیارد دلار.

فِرست دیجیتال (FDUSD)

استیبل‌کوین آسیایی از هنگ‌کنگ، با پشتوانه دلاری و همکاری نزدیک با Binance.
سرمایه بازار: ۱.۳ میلیارد دلار.

یوجوال دلار (USD0)

استیبل‌کوین مبتنی بر دارایی‌های واقعی (اوراق قرضه کوتاه‌مدت). غیرمتمرکز و مناسب برای استفاده در دیفای. سرمایه بازار: ۱.۲ میلیارد دلار.

فراکس (FRAX)

استیبل‌کوین با مدل ترکیبی (کالایی و الگوریتمی) که اکنون به سمت پشتیبانی کامل در حال حرکت است. سرمایه بازار: ۶۴۵ میلیون دلار.

جمع بندی
استیبل‌کوین‌ها به دلیل ثبات نسبی خود در مقایسه با دیگر ارزهای دیجیتال، در حال تبدیل شدن به ابزاری مهم در بازارهای مالی هستند. این رمزارزها به‌ویژه در بخش‌های پرداخت‌های بین‌المللی، امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و تسهیل تراکنش‌های سریع و کم‌هزینه اهمیت دارند. با این حال، چالش‌هایی نظیر نظارت و تنظیم‌گری، نوسانات غیرمنتظره و مسائل امنیتی همچنان پیش روی استیبل‌کوین‌ها قرار دارد.
شناخت انواع استیبل کوین و تفاوت‌های ساختاری آن‌ها، به کاربران در انتخاب صحیح و کاهش ریسک سرمایه‌گذاری کمک می‌کند. امیدواریم این مطلب از شرکت دانش بنیان ویراعصر اوراسیا توانسته باشد اطلاعات لازم در این خصوص را به شما داده باشد.